1. Menüye atla
  2. İçeriği geç
  3. Alt bilgiyi geç

Sempozyum Daveti

 

ARAPÇA DAVET

 

SEMPOZYUM DAVETİ

Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 05-07 Mayıs 2017 tarihinde Kastamonu’da IV. Uluslararası Şeyh Şa‘bân-ı Velî Sempozyumu’nu “HANEFİLİK-MÂTÛRİDÎLİK” başlığı altında düzenleyecektir.

 

DÜZENLEYEN KURUM

KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ

 

DESTEKLEYEN KURUMLAR

  • Kültür ve Turizm Bakanlığı
  • Kastamonu Müftülüğü

 

AMAÇ

Ebu Hanife’nin metodu ve düşünce tarzı etrafında şekillenen Hanefîlik, Ehl-i Sünnet içerisinde ilk sistemleşen fıkhî mezheptir. Hanefî mezhebinin sistemleşmesinde ve yayılmasında, Ebû Hanife’nin öğrencileri Ebû Yûsuf, Züfer b. Hüzeyl ve İmam Muhammed’in katkılarını da dikkate almak gerekir. Mezhebin hüküm vermede müracaat ettiği kaynaklar; Kitap, sünnet, sahabe kavli, icmâ, kıyas, istihsan ve örf şeklinde sıralanır. Mezhebin geniş kitlelere ulaşmasında; cami´, külliye ve medrese gibi kurumlarda mezhep görüşlerinin eğitim ve öğretiminin yapılması, ilim heyetinin güçlü olması, mezhepler arası ilmi tartışmaların düzenlenmesi, te’lif ya da şerh yoluyla kitabî bilginin yaygınlaştırılması etkili olmuştur. Hanefîlik, tarihi süreçte ilk olarak Bağdat ve Kûfe gibi şehirlerde kabul görmüş aynı zamanda birçok Müslüman devletin mezhebi olmuştur. Günümüzde ise daha çok Türkiye, Türk Cumhuriyetleri, Afganistan, Pakistan, Irak, Afrika ve bazı Orta Asya ülkelerinde benimsenmiştir. Bu bakımdan Hanefîlik; akli delillere, örfe, kamu faydasına, şahsi hak ve hürriyetlere ve hoşgörüye dayalı din anlayışı ile Müslüman dünyasında en çok tercih edilen mezhep konumuna ulaşmıştır.

İmam Mâturîdî, Ebû Hanife’nin görüşlerini geliştirmek suretiyle yeni bir kelamî sistem kurmayı başardı. Ebû Hanife’nin kendisi eser yazmadığından, fıkhî ve itikadi görüşleri Ebû Yusuf, İmam Muhammed ve diğer öğrencileri tarafından bir araya toplandı. Abbasilerin ilk yüzyılında, Kufe, Hanefiliğin eğitim ve öğretim merkezi oldu. Ebû Hanife’nin fıkhî görüşleri, ilk önce daha çok burada geliştirildi ve yorumlandı. Daha sonra Doğu’da Horasan ve Maveraünnehir’de yayılmaya başladı. Emeviler döneminden itibaren bazı Mürcii şahsiyetlerin uğrak merkezi olan Semerkand’da Ebû Hanife yolunda olanların ilk ciddi faaliyetlerinin Ebû Mukatil es-Semerkandî ile başladığı görülmektedir. Bu faaliyetlerin yaygınlaşması ve devamlılığının sağlanması neticesinde Özbekistan’ın Semerkand ve Afganistan’ın Belh şehri, Hanefiliğin en güçlü merkezleri haline geldi. Bu durum günümüz için de geçerliliğini korumaktadır.

Mâturîdîlik ise, Ebû Mansur el-Mâturîdî’nin fikirleri etrafında teşekkül etmiş kelâmi bir düşünce ekolüdür. Mâturîdî ve onun fikirlerini benimseyenler, Mâverâünnehir’de yayılmaya çalışan Haricilik, Mutezile ve Şia’ya karşı önemli bir mücadele vermiştir. Mâturîdî, Ebû Hanife çizgisinde yetişen Hanefî âlimlerden ders almış ve bu alandaki düşüncelerini ifade eden pek çok eser yazmıştır. Bunlardan Kitabu’t-Tevhid ve Te’vilatu’l-Kur’an günümüze kadar ulaşmıştır.  Pezdevî, Sabunî, Saffar el-Buharî, Ömer en-Nesefî, Ebû’l-Muîn en-Nesefî, Ebû’l-Berekat en-Nesefî, İbnü’l-Hümam gibi âlimlerin katkılarıyla Maturîdî’nin fikirleri geniş coğrafyalara ve kalabalık kitlelere ulaştırılmıştır. Mâturîdî, Ebû Hanife’nin fikirleri etrafında teşekkül eden Ehl-i Sünnet inancını sistemleştirmeye muvaffak olmuştur. Onun sisteminde aklın önemli bir yeri vardır. Mâturîdî, kendine has bir bilgi nazariyesi geliştirmiş ve bu bilgi nazariyesini Tefsir, Fıkıh ve Kelam’a uygulamıştır. Mâturîdîlik, Samaniler döneminden başlayarak Orta Asya’da, Balkanlar’da, Anadolu’da, Irak ve Suriye’de yayılmış, özellikle Selçuklular döneminde onun fikirlerinin tesiri altında önemli alimler yetişmiştir. Osmanlılar döneminde de XV. asırdan itibaren Mâturîdî’nin fikirlerine ilgi artmış ve Mâturîdîlik düşüncesi tarihi süreçte özellikle Türkler arasında aklı ön plana alan Hanefilikle bir arada değerlendirilmeye başlanmıştır.
Mâturîdîlik, Hanefilikle birlikte, Horasan-Mâverâünnehir başta olmak üzere Orta Asya, Afganistan, Hindistan, Pakistan, Doğu Türkistan, Malezya, Endonezya, Kafkaslar, Rusya, Türkiye, Orta Doğu ve diğer bölgelerde Müslüman olarak yaşayan geniş kitleler arasında yayılmış ve bu tesir bugünlere kadar devam etmiştir. Ebu Hanife ve İmam Mâturîdî Müslümanların meselelerine çare bulabilmek için aklı ve akıl yürütme metodunu geliştirip kullandıkları için onlara ve onların fikirlerini benimseyenlere akıl taraftarları denilmiştir. İmam Mâturîdî’nin öncülüğünde Semerkant’ta teşkil edilen ve daha sonraki takipçileri tarafından Türk toplulukları arasında yayılan Mâturîdîlik, Türk topluluklarının dini, içtimai ve medeni birliği için önemli bir rol oynamıştır.

Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Prof. Dr. Nabi AVCI ve Kastamonu Üniversitesi himayelerinde Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından düzenlenen bu sempozyumun;

Muhteva bakımından Türk-İslam kültür eserlerini, fikriyat bakımından bu eserleri meydana getiren Türk-İslam alimlerine tesir eden, İslam coğrafyasındaki Müslüman kitleleri vahyin ve aklın şemsiyesi altında birleştiren, İslam’ın itikat değerlerine çok önemli bir bakış açısı kazandıran İmam-ı A’zam Ebu Hanife ve Hanefiliğin, İmam Mâturîdî ve Mâturîdîliğin doğru bir şekilde tanıtılması, anlaşılması ve gelecek nesillere aktarılmasına, onların düşünceleri doğrultusunda Müslümanlar arasındaki birlik ve beraberliği güçlendirecek yeni teklif ve düşüncelerin değerlendirilmesine, bu hedefler doğrultusunda yeni projelerin ve çalışmaların başlatılmasına katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz.

 

MUHTEMEL KONU BAŞLIKLARI

  • Ebu Hanife’nin Hayatı
  • Bir Mütekellim Olarak Ebu Hanife
  • Bir Fakih Olarak Ebu Hanife
  • Ebu Hanife’nin İman Anlayışı
  • Ebu Hanife’nin Din-Siyaset Anlayışı
  • Ebu Hanife’nin Ahlak Anlayışı
  • Ebu Hanife’nin Akıl anlayışı
  • Hanefiliğin nispet edildiği Ebu Hanife ve mezhebi
  • Hanefiliğin şekillenmesinde müessir olan temel faktörler
  • Hanefî mezhebinin doğuşunda ve gelişmesinde öne çıkan şahsiyet ve eserler
  • Hanefiliğin tarihi süreçte yayıldığı bölgeler
  • Hanefiliğin günümüzdeki coğrafî dağılımı
  • Hanefilik Hadis Taraftarları İlişkisi
  • İmam Mâturîdî’nin Hayatı
  • Bir Mütekellim Olarak İmam Mâturîdî
  • Bir Müfessir Olarak İmam Mâturîdî
  • Bir Fakih Olarak İmam Mâturîdî
  • İmam Mâturîdî’nin İman Anlayışı
  • İmam Mâturîdî’nin Bilgi Nazariyesi
  • İmam Mâtürîdi’de Din-Siyaset Münasebeti
  • İmam Mâturîdî’nin Ahlak Anlayışı
  • İmam Mâtürîdi’de Akıl-Din Münasebeti
  • Orta Asya’da Mâturîdîliğin Yayılışı
  • Ömer en-Nesefî ve Akaidinin Hanefilik ve Mâturîdîlikle Münasebeti
  • Mâturîdîliği Besleyen Dinî İçtimai Aidiyetler
  • Yesevîlik ve Nakşibendiliğin Hanefilik-Mâturîdîlikle İlişkisi
  • Alevi-Bektaşiliğin Hanefilik-Mâturîdîlik Münasebeti
  • Selçuklular Hanefilik-Mâturîdîlik
  • Osmanlı Döneminde Hanefilik-Mâturîdîlik
  • Tarihi Süreçte Hanefilik Mâturîdîlik Münasebeti
  • Hanefilik-Mâturîdîlik Üzerine Yapılan Araştırmalar
  • Günümüzde Hanefilik-Mâturîdîlik Anlayışı
  • Mâturîdîliğin doğuşu, gelişimi ve fikirleri
  • Mâturîdîliğin siyasi, kelâmî ve mezhebi boyutu
  • Mâturîdîliğin günümüzdeki coğrafî dağılımı
  • İmam Mâturîdî’nin Tasavvuf Anlayışı
  • Ebû Hanife’nin Tasavvuf Anlayışı
  • Azerbaycan’da Hanefilik-Mâturîdîlik
  • Kırgızistan’da Hanefilik-Mâturîdîlik
  • Kazakistan’da Hanefilik-Mâturîdîlik
  • Özbekistan’da Hanefilik-Mâturîdîlik


http://ilahiyat.kastamonu.edu.tr

IV. Uluslararası Şeyh Şa'ban-ı Veli Sempozyumu